Valeo Kliniek verpleegkundigen:
‘CGT-i en i-Sleep veel meer onder de aandacht brengen’
Veel zorgverleners behandelen mensen met slaapproblemen via medicijnen, ondanks de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) om te kiezen voor cognitieve gedragstherapie (CGT-i). Als het aan Veronique en Irene, slaapcoach/ verpleegkundigen bij de Valeo kliniek in Uden ligt, gaan de medicijnen de deur uit en krijgen patiënten CGT-i en online training met i-Sleep, een zelfhulpprogramma en e-healthmodule gebaseerd op cognitieve gedragstherapie.
Veronique en Irene zijn allebei werkzaam bij de Valeo kliniek in Uden. Deze kliniek is een zelfstandig behandelcentrum, gespecialiseerd in de diagnose en de behandeling van slaapapneu, RLS (rusteloze benen syndroom) en leefstijlinterventie. Valeo en Kempenhaeghe hebben elkaar gevonden in hun missie voor een betere slaapzorg in Nederland. Daaruit ontstond een samenwerking met het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe, waar Veronique en Irene in 2023 hun opleiding CGT-i volgden.
Medicatie vs CGT-i
“Veel zorgverleners denken nog steeds dat de behandeling met CGT-i en i-Sleep te tijdrovend is”, aldus Veronique. Volgens haar is het tegendeel waar en zijn de resultaten beter. De twee verpleegkundigen zien CGT-i vooral als een laagdrempelige manier om patiënten duurzaam en beter te helpen dan medicatie dat kan. Irene: “Het punt is, met medicatie behandel je het achterliggende probleem niet. Waarom heeft iemand last van chronische slapeloosheid? Als je dat weet, kun je er iets aan doen.” Dat wil overigens niet zeggen dat medicatie nooit een oplossing kan bieden. Medicatie is prima voor een kortere periode. “Maar op de lange termijn zien we vaak dat het slaapprobleem juist verergert.”
Onderliggende patronen
Wanneer een patiënt zich meldt bij Valeo, volgt er een intakegesprek met Veronique, Irene of een andere collega. “We vragen altijd naar het moment dat de slaapproblemen zijn ontstaan”, vertelt Veronique. “Samen kijken we naar de onderliggende patronen en factoren die de slaap verstoren. Denk aan stress, leefstijl, onregelmatige slaaptijden of piekergedrag.” Patiënten krijgen een actigraaf, een meetapparaatje dat een week lang 24 uur per dag het exacte slaap-waakritme in kaart brengt. Ook houden zij een slaap-dagboek bij. Alle informatie wordt gebundeld, waarna de patiënt een arts ziet, die adviseert over het verdere traject.
Grip op slaap
Irene legt uit: “CGT-i en i-Sleep zijn niet voor iedere patiënt geschikt. Mensen die niet digitaal vaardig zijn, bepaalde medicatie gebruiken voor andere aandoeningen of een psychische achtergrond hebben, vallen af. Als er sprake is van complexe medische slaapstoornissen, dan verwijzen wij door, bijvoorbeeld naar Kempenhaeghe. In geval van psychische co-morbiditeit is verwijzing naar de GGZ de gangbare route. Deze patiënten komen alleen in aanmerking voor nadere diagnostiek bij ons als er een lopende GGZ behandeling is, anders voldoen ze niet aan onze strikte aannamecriteria.” Wanneer een insomnie-traject zinvol lijkt, leren patiënten onder persoonlijke begeleiding van de insomnie-verpleegkundigen hoe ze weer grip kunnen krijgen op hun slaap. Ze krijgen inzicht in hun slaappatronen, praktische handvatten om lichaam en geest weer in een natuurlijk ritme te brengen, ontspanningstechnieken en gedragsverandering.
Commitment
Voor de patiënt is het niet altijd eenvoudig. Veronique: “Je gaat een commitment aan met elkaar. Patiënten moet zelf de lessen volgen en een slaapdagboek bijhouden. We vertellen wat ze tegen kunnen komen. Gedurende het traject, dat ongeveer zes weken duurt, spreken we patiënten vijf keer. Daarna zijn zij in de regel in staat om zelfstandig verder te kunnen. Ze blijven een jaar lang toegang houden tot i-Sleep, met de mogelijkheid tot verlenging.”
Onder de aandacht
Zowel Veronique als Irene zijn positief over CGT-i en i-Sleep. Irene: “De meeste mensen hebben veel baat bij i-Sleep. Ze zien verbetering van hun slaapgedrag. Patiënten waarbij je tijdens de intake al merkt dat ze eigenlijk naar een gespecialiseerd centrum zouden moeten vanwege de medische complexiteit van hun problemen, kunnen makkelijker doostromen naar bijvoorbeeld Kempenhaeghe nadat ze via Valeo i-Sleep doen.” Veronique besluit: “Er zijn veel mensen met slaapproblemen die geen idee hebben dat er praktische tools zijn als CGT-i en i-Sleep. Deze zijn breed inzetbaar voor bijna iedereen, van jong tot oud. Omdat ze voor iedereen van toegevoegde waarde kunnen zijn, moeten we dit veel meer onder de aandacht brengen.”
