Samen werken aan betere slaapzorg: NHG-standaard slaapproblemen biedt praktische handvatten
Slapeloosheid is een veelgehoord probleem in de huisartsenpraktijk. Tegelijk blijkt het lastig om patiënten structureel verder te helpen. Vanuit het Centrum voor Slaapgeneeskunde van Kempenhaeghe wordt daarom actief samengewerkt met zorgprofessionals in de eerste lijn, om kennis over slaapproblematiek toegankelijk en toepasbaar te maken. De herziening van de NHG-Standaard Slaapproblemen sluit hier goed op aan.
De NHG-Standaard Slaapproblemen is een wetenschappelijk onderbouwde richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Ze biedt huisartsen concrete handvatten voor de herkenning, diagnostiek en behandeling van slapeloosheid en een aantal andere veelvoorkomende slaapproblemen. Net als in de vorige versie staat in de herziene versie cognitieve gedragstherapie voor gedragsmatige behandeling centraal als aanbevolen behandeling bij slapeloosheid.
Zamire Damen, huisarts, niet-praktiserend, en senior wetenschappelijk medewerker richtlijnontwikkeling bij het NHG, was betrokken bij de herziening. “Gedragsmatige behandeling stond al in de vorige standaard, maar de aanbeveling was minder praktisch uitgewerkt. In de nieuwe versie hebben we alles opnieuw wetenschappelijk onderbouwd en meer handvatten gegeven voor de toepassing in de praktijk.”
Van knelpunt naar verbetering in de praktijk
De herziening kwam voort uit signalen uit de praktijk. Damen: “Veel huisartsen gaven aan dat het lastig is om gedragsmatige behandeling van slapeloosheid in te passen in de spreekkamer. Patiënten krijgen nog vaak slaapmedicatie voorgeschreven, terwijl gedragsmatige behandeling vaak een beter optie is. Daarom hebben we in de standaard nu ook specifiek aandacht besteed aan uitvoerbaarheid.”
De werkgroep die de standaard herzag bestond uit huisartsen. “We hebben gekeken wat realistisch is voor de huisarts of praktijkondersteuner-ggz om zelf te doen en welke andere behandelvormen of verwijsmogelijkheden een rol kunnen spelen, zoals een online behandelprogramma of slaapoefentherapie.” De werkgroep heeft hierover afstemming gehad met o.a. Kempenhaeghe, de beroepsorganisaties van POH-GGZ en slaapoefentherapeuten.
Kempenhaeghe als inhoudelijke partner in de zorgketen
Als expertisecentrum in slaapgeneeskunde draagt Kempenhaeghe al jaren bij aan wetenschappelijke onderbouwing en vertaling naar de praktijk. Via het platform Leerslapen ontwikkelt en deelt het centrum praktische materialen, achtergrondinformatie en scholingsaanbod voor zorgprofessionals.
Damen: “Het is prettig om in de (bijlage bij de) richtlijn en in de e-learning die het NHG bij de NHG-Standaard heeft ontwikkeld te kunnen verwijzen naar materialen die al bestaan. Dat helpt bij de implementatie, zeker als het gaat om gedragsmatige behandelvormen waar nog onbekendheid over bestaat.”
Ondersteuning voor professionals
Diagnostiek en behandeling van slapeloosheid vraagt om kennis, vaardigheden en ervaring. “Niet in elke huisartsenpraktijk is een zorgverlener, zoals huisarts, POH-GGZ, beschikbaar met voldoende kennis, vaardigheden en beschikbare tijd,” vertelt Damen. “Zelf ondersteunt het NHG de huisarts met een e-learning, en Thuisartsteksten. Het is daarnaast van grote waarde dat Kempenhaeghe de eerste lijn ook ondersteunt met scholing en hulpmiddelen die het gemakkelijker maken om het goede gesprek te voeren en patiënten passende zorg te bieden.”
De NHG-Standaard Slaapproblemen is te vinden op richtijnen.nhg.org.
Meer informatie over ondersteuning van Kempenhaeghe bij de toepassing van de NHG-Standaard is te vinden op www.leerslapen.nl.
